گاهی یک قبرستان کوچک و قدیمی در یکی از شهر های ایرانی ممکن است در حوزه های فرهنگ و ادب و هنر حرفهایی برای گفتن داشته باشد و مزارستان تاریخی دارالسلام در شهر راز از این دست قبرستان هایی است که مظاهر فرهنگ و ادب و هنر را با خود دارد و به نمایش میگذارد.
این مطلب را مدیر محافل فرهنگی و ادبی شیراز در جمع اهالی ادب و هنر شیراز در کتابخانه رییسی اردکانی عنوان داشته و اظهار نمود:گاهی حتی یک سنگ مزار از یک چهره نامدار یک دوره تاریخی ایران معرف و مبین نشانه هایی از خط سیر تاریخی و فرهنگی و ادبی و هنری یک انسان یا یک جریان فرهنگی مستمر و سیال در یک منطقه یا جغرافیای یک کشور است.
سید محی الدین حسینی ارسنجانی با بیان این نکته که دارالسلام شیراز پس از قبرستانهای بزرگ "بقیع" در مدینه عربستان و "وادی السلام" در نجف اشرف در عراق به جهت تاریخی و برابر با شواهد موجود سومین قبرستان تاریخی جهان اسلام است گفت: تنها به چشم یک مزارستان مردمی و عمومی نباید به دارالسلام نگاه کرد بلکه این فضا موزه های چند جانبه از تاریخ و فرهنگ، ادبیات و هنر ایرانی و اسلامی در دل کلانشهر شیراز محسوب میگردد.
نویسنده و پژوهشگر فرهنگی معاصر افزود:سنگ قبرهای قبرستانها در ایران و اسلام بویژه در شهر های با سابقه و پیشینه تاریخی فرهنگی مثل شیراز را نباید فقط نشانی از محل دفن انسانهای خاص بر شمرد بلکه سنگقبرهای تاریخی روایتگرانی ناشناخته و خاموش از حافظه تاریخی و فرهنگی یک ملتند و چه بسا سنگ مزارهایی که تا چند ماه و چند سال پیش، رها شده بودند و در گذر زمان، نام صاحبانشان از نگاه رهگذران پنهان شده بود، روزی فرا برسد و بار دیگر خوانا و استوارتر در آرامستان دارالسلام شیراز مورد توجه پژوهشگران خصوصا شیراز پژوهان قرار گیرند.
مجموعه دار فرهنگی شیراز بیان داشت:در مزارستان تاریخی دارالسلام شیراز که قدمتی حداقل افزون بر ۱۲۰۰ سال آن مشخص شده مشاهیر بزرگی از بزرگان دین و فقاهت و شعر و ادبیات، قلم و نویسندگی و زهد و عرفان، هنر و فلسفه و ...آرمیده اند و به حق باید این مکان را موزه مشاهیر خاموش شیراز نام نهاد و ای کاش ساماندهی این مکان مهم و میراثی کشورمان زودتر و درست تر انجام شده بود و عموم دستگاههای متولی و مسئول و از جمله شهرداری و میراث فرهنگی استان تعهدات خود در برابر این مکان مهم و مورد توجه مفاخر زبده دینی و علمی قرار گرفته بود تا امروز شاهد این حجم از تخریب ها و خرابیها و بی مهری ها به دارالسلام شیراز نبودیم.
حسینی ارسنجانی تصریح کرد:با بررسی تنهادویست عدد قبر از هزاران سنگ قبرهای سالم و موجود در قبرستان بزرگ دارالسلام شیراز صدها مورد از انواع هنرها و نکات قابل توجه تاریخی و فرهنگی از جمله نشانها و نمادهای هنری و مظاهر ادبی قابل توجه و حکاکی شده بر روی آنها را میتوان دید و مشاهده کرد و باید با حمایت دستگاههای فرهنگی شیراز دانشنامه یا فرهنگنامه ای از وجوه گوناگون این مکان تاریخی و فرهنگی بر پایه اطلاعات و دانشهای مندرج بر روی سنگ قبرهای مختلف موجود در این آرامستان تهیه و در اختیار عموم قرار داده شود.
شیراز پژوه و نسخه یاب معاصر با تاکید بر ثبت ملی و میراث معنوی قبور تاریخی این مکان با ارزش خاطر نشان کرد: ما نباید به صرف اینکه چون این مکان قبلا قبرستان بوده و همینک متروکه شده و استفاده دیگری ندارد،دیگر به آن توجه نکنیم بلکه وجود چنین مکانی فرصت خوبی است تا با بررسی قبور اشخاص مهم آرمیده در این مکان و بررسی و تحقیق پیرامون زندگانی و خدمات شخصیت های مدفون در این خاک پاک بار دیگر در احیای فرهنگی و باز شناسی مکتب ادبی و هنری شیراز با تکیه بر اطلاعات وسیع و دامنه دار موجود در اینگونه فضاها بکوشیم و به سادگی از این مجموعه فرهنگی که به حق مزارستان مشاهیر علما و نیک نهادان روزگاران گذشته شیراز است از آن نگذریم.
حسینی ارسنجانی یاد آور شد:افزون بر دو هزار چهره نامدار علم و دین و فرهنگ و ادب و معرفت در طی قرون و اعصار متمادی در این مزارستان آرمیده اند و اغلب آنها در زمان خود از فحول علما و از مشاهیر دانشمندان و مفاخر عصر خود بوده اند اما به دلیل بی توجهی گذشته ها و امروزیها این مکان به نحو اصولی و درست ساماندهی نشده و بسیاری از قبور بزرگان و اطلاعات تاریخ حیات و وفات و... آنان در زیر خروارها خاک مانده و یا برخی از آنها شکسته و فرسوده شده و در میانه راه مومنین ریخته شده است و هنوز پژوهشی جامع و کامل درباره تاریخچه و اسامی کامل و مشخصات بزرگان مدفون در این مکان انجام نگردیده و کتابها و مقالات موجود در این رابطه همان مطالب قبلی و رونویسی شده از کتب تذکره و تاریخ و مزارات شیراز و چاپ شده در دهها سال پیش تا به امروز است.
فعال فرهنگ و رسانه در پایان خواستار بسیج قوا و امکانات برای ساماندهی و مرمت اصولی دارالسلام و مشارکت نخبگان علمی و پژوهشی شیراز در تهیه و تدوین دانشنامه ای جامع و مصور برای مزارستان دارالسلام شیراز نماد تاریخ و فرهنگ ، ادب و هنر شیراز شد.
دیدگاه