
نویسنده و فعال حوزه ادبیات کودک و نوجوان در گفتگو با خبرنگار ما اظهار داشت: مهمترین مأموریت ادبیات کودک و نوجوان در شرایط فعلی، پرورش ظرفیتهای انسانی آنها است.
نگین صدریزاده گفت: باید احساسات کودک را به رسمیت شناخت و به آنها مشروعیت داد و همچنان که ادبیات کودک و نوجوان،فراتر از ابزاری برای سرگرمی یا آموزش است، یکی از مهمترین بسترهای شکلگیری اندیشه، تخیل، هویت و مهارتهای زندگی نسل آینده نیز است.
مربی محبوب و فعال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان،با تاکید بر کارکردهای ادبیات کودک، نقش آن در تربیت،نسبت ادبیات با آموزش و روان شناسی، چالشهای عصر هوش مصنوعی و رسانه های دیجیتال و همچنین چشمانداز آینده ادبیات کودک در ایران افزود:روایت، هسته بنیادین ادبیات کودک و نوجوان است و ادبیات بیش از آنکه انتقال دهنده اطلاعات باشد،ظرفیتهای انسانی را پرورش میدهد و به کودکان فرصت میدهد تا زندگی،انتخاب، همدلی،مسئولیتپذیری و معنا را در فضایی امن تجربه کنند.
فعال فرهنگی معاصر بیان داشت:از آنجا که ادبیات، فضای تجربه زندگی است. کودک در داستان، بدون هزینه تصمیم گیری واقعی و انتخابهای پیچیده زندگی، موقعیتها را تجربه میکند. همین نکته را مطالعات روانشناسی رشد و علوم شناختی نیز نشان میدهند که نهتنها کودکان،بلکه حتی انسان در بزرگ سالی نیز از طریق روایت و قصه است که جهان را درک میکند و میتواند حتی به جهان معنا بدهد.در ادبیات کودک این اتفاق میافتد که بچهها ازطریق شخصیتها، خودشان را کشف کنند.
این فعال ادبی یادآور شد:کارکرد دیگر، ادبیات کودک همدلی است؛مهارتی که در آن،با درک شخصیتها، نگاه کردن و زیستن در فضای داستان از زاویه دید دیگری تعریف میشود و بچهها میتوانند آن همدلی را تمرین کنند.فایده دیگر ادبیات کودکانه بعدی را شاید بتوان حوزه هوش اخلاقی دانست؛یعنی توانایی تصور کردن پیامدهای انتخابها، پیش از آنکه آن انتخابها را انجام دهند. بچهها میتوانند در ادبیات کودک ببینند که هر انتخاب چه تبعاتی دارد و در واقع، هوش اخلاقی مخاطب تربیت میشود.
صدری زاده تصریح کرد:مهمترین دستاورد ادبیات برای کودکان و حتی برای بزرگسالان، معنا باشد؛ اینکه مخاطب ادبیات، حتی اگر کودکی کم سن و سال باشد، در مییابد که زندگی مجموعهای از اتفاقات نیست، بلکه روایتی است که انسان برای آن معنا میسازد و این رویدادها و اتفاقات، پیوستگی معنایی با یکدیگر دارند.
وی تاکید کرد:شخصیت انسانها، پیش از آنکه با نصیحت، پند و اندرز ساخته شود، با روایت شکل میگیرد و روایت، هسته بنیادین ادبیات کودک و نوجوان است.یکی از بزرگترین سوءتفاهمها در حوزه تربیت این است که تربیت، انتقال دانش یا انتقال تجربه و آموزش سبک زندگی تعریف شود. این نگاه باعث میشود که ما بهکلی از تربیت واقعی دور باشیم.
نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان در ادامه خاطر نشان کرد:در ادبیات کودک،شیوه فکر و اندیشیدن آموزش داده میشود، نه اینکه مجموعهای از پاسخهای آماده به کودک منتقل شود.یکی از چالشهای مهم در ادبیات کودک، مرز میان «آموزش» و «ادبیات» است.
نگین صدری زاده فعال حوزه کودکان و نوجوانان در پایان گفت:مهمترین مسئله امروز،شناخت مخاطب، یعنی کودک و نوجوان امروز است؛نسلیکه در جهانی متفاوت از گذشته زندگی میکند و چشم و گوشش در میان جهانی چند رسانهای، پرشتاب و سرشار از روایتهای دیجیتال شکل گرفته است. اگر ادبیات کودک، دغدغهها، پرسشها، زبان و زیست کودک امروز را نشناسد، نمیتواند با مخاطب خود ارتباط برقرار کند.


دیدگاه