سایه شوم ترامپیسم بر اقتصاد جهان / عذاب صنایع جهان از عصیان دیکتاتور / روزهای تاریک طلای سیاه

به گزارش اقتصادآینده نیوز، بهای نفت عزم رکورد شکنی دارد. ماجراجویی ایالات متحده در خلیج فارس بهای سنگین برای صنایع جهانی و جامعه مصرف کنندگان سوخت به همراه دارد و عبور نفت از کانال روانی یکصد دلار به ازای هر بشکه طلای سیاه، سرآغاز ماجراست. شاید دیکتاتور ایالات متحده امیدوار به تسلیم ایرانیان در روز اول جنگ بود و شاید مشاورانش چیزی به او از روحیه مقاومت و میهن پرستی مردمان این مرز و بوم نگفته بودند. اما ترامپ هر لحظه در مردابی که برای خود ایجاد کرده بیشتر به پیش می رود و این ماجراجویی هزینه های سنگینی برای جامعه جهانی به دنبال خواهد داشت.
در اقتصاد جهانی، انرژی همانند خون در رگ‌ های تولید، حمل‌ و نقل و تجارت جریان دارد و هرگونه تنش در تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاه‌های انتقال نفت، به سرعت خود را در بازارهای مالی، کارخانه ‌ها و حتی سفره مردم کشورهای مختلف نشان خواهد داد. به یاد داشته باشیم که افزایش بهای نفت تنها به معنای گران ‌تر شدن حال های انرژی نیست. بلکه هزینه حمل ‌و نقل دریایی و زمینی، قیمت مواد اولیه صنایع، نرخ تولید کالا و حتی هزینه خدمات نیز تحت تأثیر قرار می‌ گیرند. از این رو، شوک نفتی به موجی از تورم جهانی تبدیل می ‌شود که از شرق آسیا تا اروپا و آمریکا، همه اقتصادها را به نوعی درگیر خواهد کرد. بسیاری از کشورهایی که هنوز از تبعات رکود سال ‌های گذشته فاصله نگرفته ‌اند، ناچار خواهند شد برای مهار تورم، سیاست‌های انقباضی شدیدتری در پیش گیرند؛ تصمیمی که رشد اقتصادی و اشتغال را نیز با مخاطره روبه‌رو می‌کند.
در چنین شرایطی، بازارهای مالی نیز از تنش های مزدورانه ایالات متحده به صورت مستقیم آسیب می ‌بینند. سرمایه‌ گذاران با خروج دارایی از بخش ‌های مولد و حرکت به سمت سپرده های امن، بر شدت نوسانات اقتصادی می‌افزایند. صنایع انرژی ‌بر، خطوط هوایی، کشتیرانی و بخش تولید بیش از دیگران از این وضعیت متضرر می‌شوند و زنجیره تأمین جهانی با اختلالات تازه‌ای روبه‌رو خواهد شد.
از سوی دیگر، خلیج فارس و تنگه هرمز ایران صرفاً یک پهنه جغرافیایی نیست؛ این منطقه شاهراه تأمین انرژی جهان به شمار می ‌رود و هرگونه بی ‌ثباتی در آن، امنیت انرژی بسیاری از کشورها را به چالش می‌ کشد. از همین رو، هر اقدام تنش‌زا از سوی دشمنان ملت ایران نه تنها هزینه‌ های سیاسی و نظامی به دنبال دارد، بلکه صورتحساب سنگینی را بر دوش اقتصاد جهانی و میلیون‌ ها مصرف ‌کننده تحمیل می ‌کند. تجربه نشان داده است که برندگان واقعی چنین بحران‌هایی بسیار اندک ‌اند، اما بازندگان آن، ملت‌ها، تولیدکنندگان و مصرف‌ کنندگانی جهانی هستند که باید هزینه ماجراجویی‌های سیاسی دیکتاتور قرن را با تورم، کاهش قدرت خرید و کند شدن رشد اقتصادی بپردازند. گزارش اقتصادآینده را در این زمینه می خوانید:
رئیس مجلس شورای اسلامی سیاست های خشونت طلبانه دشمنان ملت ایران را تقبیح کرد.
محمدباقر قالیباف با انتشار تصویری در حساب کاربری خود، عبور قیمت جهانی نفت از مرز ۱۰۰ دلار را دستمایه طنز قرار داد و نوشت: آنها می‌خواستند ایران را تنبیه کنند، ولی خودشان را با نفت سه‌رقمی تنبیه کردند؛ استراتژی ۱۰ از ۱۰!
عضو هیات رئیسه کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها هم با اشاره به تغییر استراتژی ایران از «مذاکره» به «تنبیه متجاوز»، تأکید کرد که تهدیدات زیرساختی با آتش زدن چاه‌های نفت منطقه و تحمیل بحران انرژی به غرب پاسخ داده خواهد شد و پیش‌شرط توقف عملیات نظامی آمریکا را تنها محاکمه متجاوز، پرداخت غرامت‌های جنگی و اخذ تضمین‌های قانونی از سوی پارلمان و سنای آمریکا دانست.
حجت‌الاسلام قاسم روانبخش ریشه تنش‌های اخیر را بدعهدی آمریکا دانست و گفت: ایالات متحده پس از ناکامی نظامی در «جنگ رمضان»، با پذیرش شروط ایران در مسیر توافقنامه اسلام‌آباد قرار گرفت و این توافق به امضای رؤسای جمهور دو طرف رسید. اما ترامپ با دچار شدن به خطای محاسباتی و تصور اشتباه مبنی بر ضعف نظامی ایران، مجدداً بدعهدی کرد. وی با اشاره به مفاد توافقنامه، خاطرنشان کرد: بر اساس بند اول، آتش‌بس در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان الزامی بود و هرگونه عملیات نظامی یا تهدید به استفاده از زور ممنوع شد. اما آمریکا نه تنها تعهدات خود در لغو تحریم‌های نفتی و پتروشیمی را نادیده گرفت، بلکه در بندهای مربوط به تنگه هرمز نیز تخلف کرد. آمریکا در تلاش بود با ایجاد مسیرهای فرعی و غیرقانونی در جنوب تنگه هرمز، تفاهمات را دور بزند؛ اما ایران مقتدرانه هشدار داد که هرگونه حرکت خارج از مسیرهای تعیین‌شده، امنیت نخواهد داشت و با واکنش سخت مواجه می‌شود.
وی در پاسخ به تهدیدات اخیر ترامپ مبنی بر حمله به پل‌ها و نیروگاه‌ها، با لحنی قاطع گفت: ایران صراحتاً اعلام کرده است که هر عبور و مرور در تنگه هرمز باید با مجوز باشد و هر تردد بدون مجوز، مورد اصابت قرار خواهد گرفت.
 عضو هیئت رئیسه کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها افزود: پاسخ مناسب به این تهدیدات، هدف قرار دادن چاه‌های نفت و تأسیسات گازی آمریکا در منطقه است؛ چرا که پاشنه آشیل آمریکا همین تأسیسات در کشورهای منطقه است. آتش گرفتن پالایشگاه‌های عربستان و چاه‌های نفت کویت و بحرین، قیمت انرژی در اروپا و آمریکا را به شدت افزایش داده و خشم افکار عمومی را علیه ترامپ برخواهد انگیخت.
روانبخش با اشاره به تحلیل روزنامه بریتانیایی «تلگراف»، تأکید کرد: در حال حاضر تنگه هرمز و باب‌المندب بسته است و قیمت نفت روند صعودی دارد. ایران هرگز تنگه هرمز را باز نخواهد کرد زیرا «تنبیه متجاوز» در دستور کار است. ما با چنگ و دندان مدیریت این تنگه را برای خود حفظ می‌کنیم تا آمریکا مجبور به تسلیم شود. تنگه هرمز اکنون به سلاحی تهاجمی تبدیل شده که از سلاح هسته‌ای مؤثرتر است.

 به گزارش اقتصادآینده نیوز، با تشدید تنش‌های نظامی در خاورمیانه، بهای نفت برای نخستین بار طی ماه های اخیر از مرز روانی 105 دلار به ازای هر بشکه عبور کرد. این جهش قیمتی در شرایطی رخ داد که نگرانی‌ها درباره اختلال در مسیر کشتیرانی دریای سرخ، پس از حمله به یک نفتکش سعودی توسط حوثی ها افزایش یافته و هم‌ زمان حملات متجاوزانه آمریکا به مواضع ایران در تنگه هرمز و خلیج فارس بر التهاب بازارهای انرژی افزوده است.
آخرین بار اسفندماه سال گذشته، پس از حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی به تمامیت ارضی ایران، قیمت نفت خام برنت که شاخص اصلی بازار جهانی نفت به شمار می‌رود، از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده بود. در آن مقطع، صادرات سوخت‌های فسیلی از منطقه خلیج فارس و عبور محموله ‌های نفتی از تنگه هرمز تقریباً به طور کامل متوقف شد و بازارهای جهانی با شوک عرضه مواجه شدند.
روند صعودی قیمت‌ها در فروردین‌ماه ادامه یافت و بهای هر بشکه نفت تا ۱۲۶ دلار افزایش پیدا کرد، اما با فروکش نسبی تنش ‌ها، در اواخر اردیبهشت‌ماه دوباره به کمتر از ۱۰۰ دلار بازگشت. سپس در آغاز خردادماه، هم‌زمان با شکل‌گیری امیدها نسبت به برقراری آتش‌بس، قیمت نفت تا سطح ۷۱ دلار در هر بشکه کاهش یافت. در روزهای اخیر نیز خبرگزاری رسمی عربستان اعلام کرد که یکی از نفتکش‌های این کشور در دریای سرخ هدف حمله قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است. بر اساس این گزارش، آتش‌سوزی در بخش جلویی کشتی رخ داده، اما این حادثه هیچ‌گونه تلفات جانی یا مصدومی به همراه نداشته است. تأیید این حمله از سوی ریاض پس از آن صورت گرفت که «یحیی سریع» سخنگوی نیروهای مسلح یمن، در بیانیه‌ای رسمی از اجرای یک عملیات گسترده علیه ناوگان نفتی عربستان در دریای سرخ و متوقف شدن حرکت چندین کشتی تجاری خبر داد. وی اعلام کرد نیروهای یمنی در این عملیات دو نفتکش سعودی با نام‌های «اِنسِلیا» و «لایلا» را به دلیل نقض ممنوعیت تردد دریایی در دریای سرخ هدف قرار داده‌اند.
این نخستین بار است که نفتکش‌های سعودی هدف حمله مستقیم نیروهای یمنی قرار می‌گیرند و گزارش‌های رسانه‌ ای حاکی از آن است که آتش‌سوزی در شناورهای هدف قرار گرفته همچنان ادامه دارد. نیروهای مسلح یمن همچنین اعلام کردند این عملیات با استفاده از موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادهای رزمی انجام شده و در پی آن، حدود ۱۰ کشتی دیگر نیز از ادامه مسیر منصرف شده و به مبدأ خود بازگشته ‌اند.
با این حساب، صعود بهای انرژی به کانال های جدید دور از انتظار نیست و ایالات متحده با خوی تجاوزگری لابی های صهیونیستی مسبب بحران انرژی جهان شناخته می شوند.
گزارش: سعیدرضا امیرآبادی